Promovendus Moral Compass Center project: Sabbath as an Inspiration for Shared Rhythms Then and Now

For English text: see below

Het Moral Compass Centre (MCC) van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) heeft een vacature voor een promovendus voor het project: 

“Sanctifying Time: Sabbath as an Inspiration for Shared Rhythms Then and Now” (1 fte, 4 jaar of 0,8 fte, 5 jaar).

Het promotieproject betreft een samenwerking tussen de PThU en de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) en wordt begeleid door onderzoekers van beide instellingen.

Onze laatmoderne samenleving kampt met een fundamenteel tijdsprobleem. Sociologen en filosofen signaleren een voortdurende versnelling van het levenstempo en het verdwijnen van gedeelde ritmes die tijd betekenis geven. Waar zulke gedeelde ritmes ontbreken, verschralen dagen tot uniformiteit en blijft betekenis afhankelijk van individuele invulling. Vanuit deze kritiek is er interesse in het fenomeen van de sabbat. Die interesse lijkt echter verschillend te worden ingevuld. Hieruit blijkt de grote diversiteit aan opvattingen van het goede die onze tijd kenmerkt. Vaak staat de sabbat voor een dag van rust per week als heilzaam werk- en levensritme. Maar de een wil dit collectief verankeren, de ander ziet het als privéaangelegenheid. Weer anderen benadrukken juist de ethische dimensie van een vaste dag die voor iedereen wordt vrijgehouden van produceren en consumeren, en niet alleen voor geprivilegeerden. In deze reflecties is slechts sporadisch verdiepende aandacht voor de oorspronkelijke contexten waarin het idee van de sabbat ontstond.

Dit project boort bronnen uit Joodse en christelijke tradities aan om de mogelijkheid van gedeelde ritmes in onze tijd en maatschappij te onderzoeken. In de Bijbel, de antiek-Joodse literatuur en vroegchristelijke bronnen dient het concept van de Sabbat zich op verschillende manieren aan: als gebod, als kenmerk van groepsidentiteit, als principe om gerechtigheid en gelijkwaardigheid te bevorderen. Door die verschillende benaderingen te onderzoeken wil dit project bijdragen aan het onderzoeken van de theologische lading die de taal van het goede heeft: het goede wordt ervaren als iets wat ons overstijgt en daarmee een appel op ons doet. Hoe is deze transcendente aard van het goede aan de orde in verschillende benaderingen van de Sabbat, toen en nu? Hoe kan een religieus concept als ‘Sabbat’ een inspiratie vormen voor het koesteren van gedeelde ritmes in onze tijd en maatschappij?

Het onderzoek naar deze vraag brengt  een kritische dialoog op gang tussen exegetisch-historische analyse van de Bijbel en andere Joodse en christelijke bronnen uit de oudheid, en een systematisch-theologische en cultuurfilosofische reflectie op gedeelde ritmes in onze huidige tijd.  

Binnen dit overkoepelende kader ontwikkelt de kandidaat die op deze vacature wordt aangenomen, een eigen onderzoeksplan in samenspraak met de begeleiders. Mogelijke verdiepingen van de bovengenoemde algemene thematiek kunnen zijn:

• Sabbat als een sociale praktijk die mensen kan helpen hun dagen te ordenen en hun leven te verankeren in een ritme van rust en betekenis, in de oudheid en vandaag.

• Sabbat als heilige dag en als perspectief van waaruit men zowel tijd als wereld kan begrijpen, interpreteren en waarderen, in antieke bronnen en vandaag.

• Sabbat als moreel appel tot gerechtigheid en gelijkheid in de Bijbel en antieke literatuur, en de zeggingskracht daarvan in het licht van ontwikkelingen in onze samenleving.

• Sabbat als kenmerk van groepsidentiteit: hoe wordt een beroep op het Sabbatsgebod in de Bijbel en antieke literatuur ingezet om de eigen groep van andere groepen te onderscheiden? Wat betekenen deze dynamieken voor de vraag in hoeverre Sabbat vandaag de dag als groepsoverstijgend moreel principe kan worden beschouwd?

• Sabbat als onderwerp van Joodse (bijvoorbeeld Heschel) en christelijke (bijvoorbeeld Sjödin) theologische reflectie en de wijze waarop deze theologische reflecties zich op de Bijbel en antieke literatuur beroepen. Welke hermeneutische bewegingen liggen ten grondslag aan de manier waarop Bijbelse en antieke visies op Sabbat ingezet worden voor de manier waarop Sabbat als universeel principe geldt in de huidige tijd?

Vanzelfsprekend staat het de kandidaat vrij om een onderzoeksplan voor te stellen dat niet overeenkomt met een van deze suggesties.

Vanaf 1 september 2026 wordt het onderzoek van het Moral Compass Project voortgezet in de vorm van een onderzoekscentrum, het Moral Compass Centre (MCC). Dit centrum richt zich op onderzoek naar de hedendaagse zeggingskracht van theologische benaderingen van het goede (samen)leven. Onze tijd kenmerkt zich door grote diversiteit aan opvattingen over het goede, over hoe je moet leven en samenleven. Dat werkt verwarrend, verlammend, of zet aan tot verabsolutering van de eigen visie. De taal van het goede heeft echter ook een theologische lading. Ze verwoordt de ervaring van het goede als iets wat groter is dan wat mensen kunnen bedenken of realiseren, en als iets wat een appel doet op mensen. In de Joodse en christelijke traditie zijn die ervaringen terug te zien in visies op het goede als goddelijk of transcendent in de vorm van Gods wil of wet, of Gods komende Rijk. De onderzoekers van dit centrum onderzoeken het transcendente karakter van het goede in de Joodse en christelijke bronnen met het oog op het tegoed ervan voor samenleven nu. Zij brengen hun eigen expertise in vanuit systematische theologie, ethiek, filosofie, (kunst)geschiedenis, Bijbelwetenschappen en Joodse studies.

Het onderzoek kent vier hoofdlijnen: 1) Godsbeelden geïmpliceerd in het appel van het goede, 2) de plaats van het appel van het goede in het zelfverstaan van groepen, 3) de traditie van de zeven hoofdzonden als kritiek van het menselijk vermogen om aan het appel van het goede vorm te geven, en 4) de zeggingskracht van het appel van het goede als oorlog dreigt. Dit promotieproject is ondergebracht in de tweede lijn, waarin een Bijbelwetenschappelijke benadering primair is.

Alle onderzoekers van het MCC komen maandelijks bijeen voor het bespreken van hun onderzoek met het oog op de gedeelde thematiek. Zij organiseren regelmatig publieksbijeenkomsten en academische studiedagen in samenwerking met onderzoekers van andere instellingen, en geven lezingen en trainingen die verband houden met fundamentele theologische en ethische kwesties.

De lectoraten Bezieling & Professionaliteit (Tijd en beroep) en Theologie (Verlangen naar het Heilige) onderzoeken gezamenlijk hoe professionals kunnen bijdragen aan gezond en betekenisvol samenleven binnen een laatmoderne cultuur die wordt gekenmerkt door fragmentatie, betekenisverlies, individualisering en maakbaarheid. Een belangrijk aandachtspunt binnen dit onderzoek betreft de voorwaarden die mensen in staat stellen om betekenisvol te leven, te zorgen en te werken. De omgang met tijd en rust in cultuur, beroepspraktijken en organisaties vormt daarbij een cruciale factor.  Vanuit deze invalshoek werken beide lectoraten samen op het thema ‘heilige tijden’. Centraal staat de vraag hoe opnieuw respect kan worden ontwikkeld voor grenzen aan de tijd die beschikbaar is voor productiviteit, en welke ritmische structuren kunnen bijdragen aan welzijn en verbondenheid. De sabbat fungeert in dit verband als een mogelijke inspiratiebron voor een ritme dat ruimte schept voor herstel, aandacht en het tot bloei komen van werk, relaties en menselijkheid.

Dit promotieproject betreft een samenwerking tussen de PThU (MCC) en de CHE. Binnen dit samenwerkingsverband krijgt de promovendus een aanstelling aan de PThU. In de praktijk zul de promovendus een deel van de tijd aan de CHE werken, met het oog op het maatschappij- en praktijkgerichte deel van het onderzoek.

• een masterdiploma in Theologie, Religiewetenschappen, Semitica, Klassieke Talen, Filosofie, of een verwant vakgebied;

• ervaring met onderzoek op het snijvlak van enerzijds Bijbelwetenschappen, Joodse Studies of Oudheidkunde en anderzijds Filosofie en Systematische Theologie, of een aantoonbaar vermogen om dergelijk interdisciplinair onderzoek te ontwikkelen;

• belangstelling voor het verbinden van theologisch onderzoek met actuele maatschappelijke en professionele vraagstukken.

• goede beheersing van het Hebreeuws en Grieks en aantoonbare ervaring met het bestuderen van primaire bronnen in deze talen. Beheersing van het Aramees is een pré;

• vermogen om samen te werken en verbanden te leggen tussen eigen onderzoek en dat van andere onderzoekers binnen de twee onderzoekscontexten van het Moral Compass Centre aan de Protestantse Theologische Universiteit en de lectoraten aan de Christelijke Hogeschool Ede;

• uitstekende mondelinge en schriftelijke beheersing van de Nederlandse en Engelse taal. 

De Protestantse Theologische Universiteit biedt goede arbeidsvoorwaarden met aandacht voor flexibiliteit en (persoonlijke) ontwikkeling. Je begint met een jaarcontract dat bij wederzijds goedvinden wordt verlengd tot vier jaar bij 1 fte of maximaal vijf jaar bij 0,8 fte. Startdatum: 1 september 2026. Het startsalaris is € 3.059 bruto per maand bij een fulltime dienstverband (schaal P [promovendi] cao Nederlandse Universiteiten). Het vakantiegeld bedraagt 8% en de eindejaarsuitkering 8,3%. Er zijn volop trainingsmogelijkheden voor persoonlijke en professionele ontwikkeling.

Voor meer informatie over onze organisatie, zie www.pthu.nl en www.che.nl.

Voor vragen over de positie kun je contact opnemen met de voorzitter van de Benoemingsadviescommissie en eerste promotor van dit project, dr. Bärry Hartog (pbhartog@pthu.nl).

Voor vragen over de verbinding met praktijkgericht onderzoek en de vertaalslag naar professionele en culturele contexten, kun je contact opnemen met de betrokken CHE-lectoren en copromotoren van dit project dr. Jan Martijn Abrahamse (jmabrahamse@che.nl) of dr. Robert van Putten (rjvputten@che.nl).  Voor vragen over het Moral Compass Centre (in oprichting) in het algemeen kun je contact opnemen met de directeur van het MCC, prof. dr. Petruschka Schaafsma (epschaafsma@pthu.nl).

Schriftelijke sollicitaties kun je tot en met 8 juni 2026 mailen naar sollicitatie@pthu.nl  of uploaden via de knop [Solliciteer]. Als je via deze webportaal solliciteert, kun je maximaal twee documenten uploaden. In dat geval vragen wij je het cv en bijlagen in één document samen te voegen.

Sollicitaties dienen de volgende documenten te bevatten:

• een motivatiebrief;

• een curriculum vitae;

• een kopie van de masterthesis of een gelijkwaardige publicatie;

• een korte (maximaal twee pagina’s A4) uitwerking van hoe je dit project in lijn met de bovenstaande beschrijving zou uitwerken .

Je brief kun je richten aan dr. P.B. Hartog, voorzitter van de BAC. 

De eerste ronde sollicitatiegesprekken vindt plaats op 22 juni 2026.

NB. Op dit moment is er binnen het MCC nog een andere vacature voor een promovendus (zie Protestantse Theologische Universiteit - Promovendus Moral Compass Center project: God(s) and Morality in the Ancient Near East) Ben je in beide projecten geïnteresseerd, dan ontvangen we graag je motivatie uiterlijk 31 mei en in je sollicitatiebrief dit aangeven en je voorkeur onderbouwen. Schrijf voor het project van je voorkeur bovengenoemde korte uitwerking.

English text:

The Moral Compass Centre (MCC) at the Protestant Theological University (PThU) is seeking a PhD candidate for the project:

“Sanctifying Time: Sabbath as an Inspiration for Shared Rhythms Then and Now” (1 FTE, 4 years, or 0.8 FTE, 5 years).

The PhD project is a collaboration between the PThU and the Christian University of Applied Sciences Ede (CHE) and will be supervised by researchers from both institutions.

Our late-modern society is grappling with a fundamental problem of time. Sociologists and philosophers point to a constant acceleration in the pace of life and the disappearance of shared rhythms that give time meaning. Where such shared rhythms are absent, days become devoid of variety and meaning remains dependent on individual interpretation. Against this backdrop, there is interest in the phenomenon of the Sabbath. However, this interest appears to be interpreted in different ways. This reflects the great diversity of views on what constitutes the good that characterises our times. Often, the Sabbath stands for a weekly day of rest as a beneficial rhythm of work and life. But some wish to enshrine this collectively, whilst others see it as a private matter. Still others emphasise the ethical dimension of a fixed day set aside for everyone from production and consumption, and not just for the privileged. In these reflections, there is only sporadic in-depth attention to the original contexts in which the idea of the Sabbath arose.

This project draws on sources from Jewish and Christian traditions to explore the possibility of shared rhythms in our time and society. In the Bible, ancient Jewish literature and early Christian sources, the concept of the Sabbath presents itself in various ways: as a commandment, as a marker of group identity, and as a principle for promoting justice and equality. By examining these different approaches, this project aims to contribute to an exploration of the theological significance inherent in the language of the good: the good is experienced as something that transcends us and thus appeals to us. How is this transcendent nature of the good reflected in different approaches to the Sabbath, then and now? How can a religious concept such as ‘Sabbath’ serve as an inspiration for fostering shared rhythms in our time and society?

The investigation of this question initiates a critical dialogue between exegetical-historical analysis of the Bible and other ancient Jewish and Christian sources, and a systematic-theological and cultural-philosophical reflection on shared rhythms in our present day. 

• Within this overarching framework, the candidate appointed to this post will develop their own research plan in consultation with their supervisors. Possible areas of focus within the general themes outlined above could include:

• The Sabbath as a social practice that can help people organise their days and anchor their lives in a rhythm of rest and meaning, in antiquity and today.

• The Sabbath as a holy day and as a perspective from which one can understand, interpret and appreciate both time and the world, in ancient sources and today.

• The Sabbath as a moral call for justice and equality in the Bible and ancient literature, and its relevance in the light of developments in our society.

• The Sabbath as a marker of group identity: how is an appeal to the Sabbath commandment in the Bible and ancient literature used to distinguish one’s own group from others? What do these dynamics mean for the question of the extent to which the Sabbath can be regarded today as a moral principle transcending groups?

• The Sabbath as a subject of Jewish (e.g. Heschel) and Christian (e.g. Sjödin) theological reflection, and the manner in which these theological reflections draw upon the Bible and ancient literature. What hermeneutical movements underpin the way in which biblical and ancient views of the Sabbath are employed to establish the Sabbath as a universal principle in the present day?

Naturally, candidates are free to propose a research plan that does not correspond to any of these suggestions.

From 1 September 2026, the research of the Moral Compass Project will continue in the form of a research centre, the Moral Compass Centre (MCC). This centre focuses on research into the contemporary relevance of theological approaches to the good life and living together. Our times are characterised by a great diversity of views on the good, on how one should live and live together. This can be confusing, paralysing, or lead to the absolutisation of one’s own vision. However, the language of the good also carries theological weight. It articulates the experience of the good as something greater than what people can conceive or achieve, and as something that appeals to people. In the Jewish and Christian traditions, these experiences are reflected in views of the good as divine or transcendent, in the form of God’s will or law, or God’s coming Kingdom. The researchers at this centre investigate the transcendent character of the good in Jewish and Christian sources with a view to its relevance for contemporary society. They contribute their own expertise from the fields of systematic theology, ethics, philosophy, (art) history, biblical studies and Jewish studies.

The research has four main strands: 1) conceptions of God implied in the call to goodness, 2) the place of the call to goodness in groups’ self-understanding, 3) the tradition of the seven deadly sins as a critique of humanity’s ability to give shape to the call to goodness, and 4) the power of the call to goodness when war looms. The project proposed here falls under the first strand and uniquely integrates perspectives from ancient Near Eastern texts, including the Old Testament, with those from theology and philosophy/ethics.

All MCC researchers meet monthly to discuss their research in light of the shared themes. They regularly organise public meetings and academic seminars in collaboration with researchers from other institutions, and deliver lectures and training sessions related to fundamental theological and ethical issues.

The research groups on Inspiration & Professionalism (Time and Profession) and Theology (The Longing for the Sacred) are jointly investigating how professionals can contribute to healthy and meaningful coexistence within a late-modern culture characterised by fragmentation, a loss of meaning, individualisation and the belief in social engineering. A key focus of this research concerns the conditions that enable people to live, care for others and work in a meaningful way. The way time and rest are managed within culture, professional practices and organisations is a crucial factor in this regard. From this perspective, both research groups are collaborating on the theme of ‘sacred times’. Central to this is the question of how respect can be re-established for the limits on the time available for productivity, and which rhythmic structures can contribute to well-being and connectedness. In this context, the Sabbath serves as a potential source of inspiration for a rhythm that creates space for recovery, mindfulness and the flourishing of work, relationships and humanity.

This PhD project involves a collaboration between the PThU (MCC) and the CHE. As part of this partnership, the PhD candidate will be appointed to the PThU. In practice, the PhD candidate will spend part of their time working at the CHE, with a view to the social and practice-oriented aspects of the research.

• a Master’s degree in Theology, Religious Studies, Semitic Studies, Classical Languages, Philosophy, or a related field;

• experience in research at the intersection of Biblical Studies, Jewish Studies or Classical Studies on the one hand, and Philosophy and Systematic Theology on the other, or a demonstrable ability to develop such interdisciplinary research;

• an interest in linking theological research with current social and professional issues;

• a good command of Hebrew and Greek and demonstrable experience in studying primary sources in these languages. Proficiency in Aramaic is an advantage;

• ability to collaborate and establish links between one’s own research and that of other researchers within the two research contexts of the Moral Compass Centre at the Protestant Theological University and the research groups at the Christian University of Applied Sciences Ede;

• excellent oral and written command of Dutch and English. 

For further information about our organisation, please visit www.pthu.nl and www.che.nl.

If you have any questions regarding the position, please contact the chair of the Appointments Advisory Committee and the principal supervisor for this project, Dr Bärry Hartog (pbhartog@pthu.nl).

For questions regarding the link to practice-oriented research and the translation into professional and cultural contexts, please contact the relevant CHE lecturers and co-supervisors of this project, Dr Jan Martijn Abrahamse (jmabrahamse@che.nl) or Dr Robert van Putten (rjvputten@che.nl).  For questions regarding the Moral Compass Centre (currently being established) in general, please contact the director of the MCC, Prof. Dr Petruschka Schaafsma (epschaafsma@pthu.nl).

Written applications can be emailed to sollicitatie@pthu.nl by 8 June 2026 or uploaded via the ‘Apply’ button. If you apply via this web portal, you may upload a maximum of two documents. In that case, please combine your CV and any attachments into a single document.

·         a cover letter;

·         a curriculum vitae;

·         a copy of your master’s thesis or an equivalent publication;

·         a brief (maximum two A4 pages) outline of how you would carry out this project in line with the description above.

Please address your letter to Dr P.B. Hartog, Chair of the BAC. The first round of interviews will take place on 22 June 2026.

NB. There is currently another vacancy within the MCC for a PhD candidate (see Protestantse Theologische Universiteit - Promovendus Moral Compass Center project: God(s) and Morality in the Ancient Near East). If you are interested in both projects, please send us your motivation letter by 31 May at the latest, stating this in your application letter and explaining your preference. Please provide a brief explanation of your preferred project as outlined above.